Met of zonder schreef op het web?

7 mei 2008

Lettertypen met een schreef erin zijn ontworpen voor afgedrukte tekst. De letter wordt door de grotere vormvariatie sneller onderscheiden van andere letters en op die manier is een letter makkelijker te lezen. Ook helpen de schreven van een letter de ogen van de mens te begeleiden over een regel. Het is om die reden dat de meeste kranten en boeken zijn opgebouwd uit letters met een schreef. Bij kortere teksten, of teksten die groter worden afgedrukt is de schreef vaak minder relevant en kan het zelfs als irritant worden ervaren.
Een beeldscherm bestaat uit puntjes. Hierdoor wordt de schreef juist onduidelijk bij kleinere letters. Voor computerschermen of internetsites is het daarom gebruikelijk dat er wordt gekozen voor een schreefloze letter.

De eigenwijsheid van ontwerpers reikt vaak tot het punt dat er aan de bovenstaande regels niet voldaan wordt. Soms is de stijl en de uitstraling van de site belangrijker dan de leesbaarheid ervan. Soms moet er een ‘experience’ worden gecreëerd. De keuze in lettertype heeft te maken met de doelstelling van de site en de verwezelijking ervan. Helaas komt het nog te vaak voor dat er de verkeerde keuze wordt gemaakt; onleesbare tekst bij inhoudelijke sites of te strakke tekst bij ‘experiencing’ websites.

Leesbaarheid op internet
De volkskrant heeft op haar site een bewuste keuze voor leesbaarheid gemaakt. De interlinie is zelfs groter dan de standaard interlinie die Internet Explorer hanteert. Waarschijnlijk is hiervoor gekozen omdat de artikelen op de website van de volkskrant gemiddeld langer zijn dan op andere websites van kranten. Zonder usability of readability onderzoek te hebben gedaan kan uit eigen ervaring worden gezegd dat de keuze voor een schreefloze lettertype en het vergroten van de interlinie een positief effect heeft op de leesbaarheid.

Een voorbeeld van een slechte keuze
De laatste versie van de site Dutchcowboys verkiest duidelijk stijl boven leesbaarheid. Het standaard lettertype op de gehele site is Georgia. Georgia is één van de weinig lettertypen met schreef die speciaal voor het computerscherm gemaakt is, door Microsoft. Door de relatief hoge x-hoogte zou het zelfs bij kleiner gebruik beter leesbaar zou moeten zijn, dan andere letters met schreef. Al met al is Georgia als lettertype met schreef beter leesbaar dan andere lettertypen met schreef. Hij doet echter onder tegenover één zonder schreef.
Al met al heeft Dutchcowboys wat mij betreft een verkeerde keuze gemaakt. Waar ze vaak interessant stukken tekst publiceren, zijn die nu niet makkelijk te lezen. En of de aantrekkelijkheid van de website dat compenseert vraag ik me af.

Er zijn talloze voorbeelden van sites waarbij ik mezelf afvraag of de leesbaarheid niet centraal zou moeten staan. En dat is opmerkelijk in het tijdperk waarin web 2.0 sites usability centraal lijken te willen zetten. Bij het maken van die keuze zouden de volgende vragen beantwoord moeten worden

a) Zijn mijn redacteuren duur?
b) Bestaat mijn website uit meer dan 75% tekst?

Mochten de antwoorden volmondig Ja zijn; grote kans dat je de keuze moet maken voor een Volvo in plaats van een Porsche. Kies voor stabiliteit en jouw website hoeft niet na vier maanden terug na de garage.

Wat vinden jullie van de leesbaarheid op het internet?